1801 – Denis Vaes

Een knoop in de familie

Van (de)Vos
Naar Vaes of Vaesen
En dat gewoon tussen vader en zoon

En de eerste Vaes was geboren

Soms weet een mens het gewoon niet meer.

Petrus Joannes en Dionys (of Denis, of Dionijs)

Op de basispagina van de familie Vaes – Oeijen grapten we er al over dat de pastoor in 1801 niet meer wist hoe de vader van Dionysius heette, was het nu Vaesen of Vaes.
Intussen blijkt dat diezelfde Petrus Joannes in 1778 geboren blijkt te zijn als (de) Vos, maar werd hij daarna Vaes of Vaesen genoemd

Denis Vaes is -voor zover we weten- de vroegste Vaes van deze familietak die vanaf zijn geboorte de naam Vaes droeg.
Vader is dus inderdaad gedoopt als Petrus Johannes (de)Vos. Over de schrijfwijze in deze periode hebben we nog geen echte zekerheid.

Vanaf hier moeten we in de documenten op een andere naam gaan zoeken.

Bewijzen en aanknopingspunten

Voor Dionys (Denis) Vaes(en)

  • De geboortenotering in de burgerlijke stand van Eksel
    datum: “vingt cinq du mois de Pluviôse de l’an IX de la République Française à dix heures du soir”
    = 12 februari 1801 om 10 uur ’s avonds
    vader Pierre Jean Vaes, cultivateur,
    moeder Ida Stienen
    wettig gehuwd koppel
    Het kind werd aangegeven op 25 Pluviôse IX (op 13 februari dus)
  • De doopnotering in het kerkregister van Eksel (Nr 1220 rechterpagina)
    datum: 13 februari 1801
    vader: Petrus Johannes Vaesen (of Vaes)
    moeder: Ida Stienen
    beide ouders zijn gehuwd in Eksel
    doopgetuigen zijn Joannes Stienen en Aldegonde Meerten
  • Dionys is 2 keer gehuwd geweest
    • in 1824 met Maria Boons, overleden in 1827.
      samen een dochter Ida Vaes
    • in 1834 met Anna Maria Daniëls
      samen (minstens) 2 kinderen:
      Peter Jan en Anna Maria

Voor Petrus Johannes // Pierre-Jean (de)Vos

  • De geboortenotering in het geboorteregister van Eksel (Nr 604)
    datum: 15 januari 1778
    vader: Dionisius (de) Vos uit Meeuwen
    Maar er zijn bijvoegingen gebeurd in de notering (zie foto bovenaan),
    waardoor je de naam op verschillende manieren kan interpreteren.
    moeder: Aldegondis Mierten uit Houthalen.
    en laat nu op de doopakte van Dionys ook de naam Aldegondis Meerten voorkomen.
    beiden zijn gehuwd en wonen in Eksel

Voorts vinden we in de geboorteklappers van Eksel:

  • 28 januari 1787: Devos Anna Catharina
    vader: Denis
    moeder: Aldegonde Meerten
    Deze namen komen ook voor in het geboorteregister
  • 15 januari 1778: Devos Pierre Jean
    vader: Denis
    moeder: Aldegonde Mierten
    Dezelfde namen komen natuurlijk voor in het geboorteregister,
    maar daar staat het kind vermeld als Petrus Johannes, de Latijnse vertaling.
  • 19 april 1792: Devos Lucie
    vader: Denis
    moeder: Aldegonde Saenen
    Zo staat het tenminste in het geboorteregister,
    Waarschijnlijk heeft de pastoor zich ergens vergist en de naam van Aldegonde’s moeder (Sannen) genoteerd.

De vergissing in de namen kan te maken hebben met het feit dat er ook een familie Mierten uit Helchteren in Eksel woonde.

Voor Dionysius de Vos uit Meeuwen

  • De geboortenotering in het kerkregister van Meeuwen
    datum: 9 november 1751
    vader: Jois (afkorting voor Joannis) Devos
    moeder: Maria Houben

..

Maar hoe kan Devos veranderen in Vaes(en)?

Dat is iets dat we moeten uitpluizen.
Want het kan ook andersom gebeurd zijn: dat Vaes(en) een tijdlang veranderd is in (de)Vos.

Maar volgens ons heeft het te maken met de verschillende dialecten in de streek waardoor (het langgerekte) “Vos” wel heel sterk leek op de plaatselijke uitspraak van “Vaes”, waardoor een pastoor die niet van de streek was zich wel eens kon vergissen bij het noteren.